Sporen van de Dijkdoorbraak van 1624
In 1624 brak de Lekdijk door bij Tull en 't Waal. Het water stroomde toen tot in de grachten van Amsterdam en ook een groot deel van de huidige Randstad kwam onder water te staan. Deze route leidt je langs de zichtbare sporen van de ramp, en langs andere plekken die een beeld geven van ruim 900 jaar waterbeheer. Via fietsknooppunten kom je door Houten, Nieuwegein, IJsselstein, Harmelen en Utrecht.
Langs UNESCO Werelderfgoed Hollandse waterlinies
In de 17e en 18e eeuw brak de Lekdijk meerdere keren door: na de ramp…
In 1624 brak de Lekdijk door bij Tull en 't Waal. Het water stroomde toen tot in de grachten van Amsterdam en ook een groot deel van de huidige Randstad kwam onder water te staan. Deze route leidt je langs de zichtbare sporen van de ramp, en langs andere plekken die een beeld geven van ruim 900 jaar waterbeheer. Via fietsknooppunten kom je door Houten, Nieuwegein, IJsselstein, Harmelen en Utrecht.
Langs UNESCO Werelderfgoed Hollandse waterlinies
In de 17e en 18e eeuw brak de Lekdijk meerdere keren door: na de ramp van 1624 ook in 1638, 1749 en 1751. Steeds met verstrekkende gevolgen. Daarna in de Utrechtse regio niet meer. Wel werd in de 19e eeuw de Nieuwe Hollandse Waterlinie aangelegd: een verdedigingslinie die gebruik maakte van water. Door grootschalig land gepland te laten overstromen (inunderen) kon de vijand tegengehouden worden. In het tweede deel van de route fiets je langs verschillende forten en inundatiekanalen van dit UNESCO-Werelderfgoed Hollandse waterlinies.
Start van de route
Je kunt de route vanaf ieder punt starten, maar het meest logische is om te beginnen bij TOP De Linielanding, waar je gemakkelijk je auto kunt parkeren en je fietsroute kunt starten.
Dit ga je zien
Sluizencomplex Oude Sluis
Dit sluizencomplex vormt het hart van de voormalige dorpskern Vreeswijk. Het bestaat uit de Oude Sluis, twee ophaalbruggen, twee shotbalkenloodsen, een voormalige sluismeesterswoning en een sluiswachtershuisje.
Prinses Beatrixsluis
De Prinses Beatrixsluis in het Lekkanaal is het grootste, monumentale binnenvaartsluiscomplex van Nederland. De 3 sluiskolken vormen de scheepvaartverbinding tussen de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal.
Plofsluis
De Plofsluis of keersluis bij Jutphaas is een onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Plofsluis
De Plofsluis diende om bij oorlogsdreiging snel het Amsterdam-Rijnkanaal af te dammen om te voorkomen dat het water uit de omliggende gebieden bij inundatie via het kanaal zou wegstromen. In 1934 begon men met de bouw van het Amsterdam-Rijnkanaal, dat een verruiming en gedeeltelijke vervanging van het Merwedekanaal inhield. Door de aanleg zou een hiaat in de Waterlinie ontstaan. De Plofsluis vormde hiervoor een oplossing, die aan de ene kant het scheepvaartverkeer niet zou hinderen en aan de andere kant het kanaal snel zou kunnen afsluiten.
De Plofsluis is in principe een bijzondere keersluis, die niet toegankelijk is voor verkeer, al wordt hij blijkens het naambordje Heemstederbrug genoemd. Het is wereldwijd de enige grootschalige keersluis die door ontploffing geactiveerd wordt.[1] Wel bestaan er kleinere constructies volgens hetzelfde werkingsprincipe, de zogenaamde plofduikers.
Boven het Amsterdam-Rijnkanaal ligt een reeks van vijf betonnen compartimenten met een relatief zwakke bodem. In de bakken kon ongeveer 40.000 ton zand, grind of puin worden opgeslagen.[2] Bij oorlogsdreiging werd de bodem opgeblazen, waardoor de inhoud in het Amsterdam-Rijnkanaal zou storten. Het kanaal werd hierdoor afgesloten en het inundatiewater kon niet wegstromen.[2] De sluis is zo ontworpen, dat de zijkanten zouden blijven staan bij de ontploffing, zodat de bodem hersteld kon worden om de sluis nogmaals te gebruiken.[1] Hij is uiteindelijk nooit geactiveerd.
De sluis is ongeveer 70 meter lang, 40 meter breed en 8,5 meter hoog. De bodem lag circa 6 meter boven het kanaalpeil.[2] Het bouwwerk kent één centrale, langgerekte, afgeronde betonnen brugpijler met aan weerszijden een doorvaartopening en eveneens zware betonnen landhoofden. In 1937 werd met de bouw van deze sluis begonnen. De sluis was nog niet klaar toen de Tweede Wereldoorlog in Nederland uitbrak, maar hij is in 1942 voltooid met hulp van de Duitse bezetters.[2][1] Bij de plofsluis werden vier gietstalen koepelkazematten met afwachtingsruimte en een wanddikte van 17 centimeter gebouwd voor de verdediging van het werk.
- 90
- 3
- 14
- 18
- 16
- 3
- 6
- 56
- 56
- 06
- 6
- 06
- 59
- 61
- 88
- 93
- 33
- 34
- 57
- 11
- 78
- 37
- 37
- 96
- 38
- 58
- 31
- 31
- 16
- 16
- 26
- 52
- 15
- 64
- 19
- 19
- 21
- 87
- 76
- 25
- 49
- 32
- 36
- 37
- 29
- 47
- 89
- 79
- 45
- 40
- 81
- 24
- 23
- 22
- 25
- 20
- 19
- 17
- 3
- 90